Sigarillo Tadımında Ortalama Yoğunluk Hesabı Rehberi |
Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo nasıl içilir benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek demektir ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu o anda kaydetmek iyi olur, zira bellek çabucak kaybolur. Her çubuğu birkaç kez denemek hatayı azaltır zira kalabalık ortamlarda hafif kokular çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak hem de ölçütleri önceden belirlemek en doğru yol sayılır. Ölçüt netleşince her puro aynı cetvelle değerlendirilir böylece notlar birbiriyle destekler. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır ayrıca erken acele edip sonuç çıkarmak sık görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat genellikle yumuşak ve temiz başlar tabii ki bu sıralama her üründe aynen tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira asıl tat genellikle burada saklıdır. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla yükselir ama tonlar koyulaşır hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım kalır. Romeo y julieta petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür nitekim bu sebeple yavaş gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı arttığından acımsı notalar öne çıkabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını ancak orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha adil sonuç verir. Evrelerin sınırı çoğu zaman net değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üçe ayırmak işinizi görür. Değişimleri fark etmek adına çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Art arda çekmek ısıyı yükseltir ve aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu puanlamak kişisel yorumu daha okunur kılar mutlaka sabit ışık ve sakin bir köşe tercih edilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu da değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı kılar. 1 belli belirsiz notayı, beş de ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı gösterir bu sayede dikkat dağılmaz ve yorum kalitesi yükselir. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda kalır ve ileride okunduğunda hangi noktayı kastettiğiniz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik neye benzer benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Puanı yazmadan önce en az üç nefes yapmak gerekir öte yandan ondalık notlar yazmak gereksiz bir karmaşa getirir. Ölçeği her tadımda aynı tutmak karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası en çok tercih edilen değerdir, zira ılımlı aromalar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki notlar yalnızca istisnai hâllerde verilmelidir. Bu sayede kayıtlar anlamlı kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler bu nedenle yanış çizgisinin düzgün gitmesini de gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla keskin notalar erken öne çıkar nitekim dar çaplılarda ısı birikimi belirgin biçimde çabuktur. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz ısınma hızı ise aromayı hemen değiştiren bir etkendir. Kalın gövdelerde çekiş daha yavaş gelir ama notalar sonradan belirir ve bu hız aromanın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler kül oluşumu düzensizse yorum kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı yapar ama gücünü azaltmaz aksine geniş gövdede ısı daha geniş bir alana yayılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine yazmak gerekir. Farklı çaplarda iki ürünü aynı günde denerken ilk olarak inceyi sonra kalını seçmek mantıklıdır. Böylece yoğun tat ince olanın tadını bastırmaz. İkisi arasındaki ara zamanı yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki kanaldan gelir: dildeki tat ve burnun duyduğu koku hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek adına ikisini ayrı yazmak gerekir bu ayrım başta küçük görünse de sonuçları oldukça etkiler. Dumanı dudaktan verirken burun yoluyla yavaşça çıkarmak burun geçişi yöntemidir örneğin hafif bir soluk aromayı çok geniş açar. Romeo y julieta short churchills gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını net verir ayrıca nezle halindeyken denenen tadımlar güvenilir olmaz. Short sports benzeri ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha hızlı bırakır hızlı bir çekiş de ince notaları örter. Yoğunluk damakta düşük fakat koku tarafında belirgin çıkabilir benzer biçimde ağır bir yemekten sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını önler. Acemi tadımcılar açısından önce koku yoluyla gelen notalara bakmak daha kolaydır. Zamanla dil kısmı da detay vermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf algılanır üstelik yemek aralarında deneme yapacaksanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce oda sıcaklığında su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Geniş çaplı puro kutusu benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir çünkü yorgun bir ağız en güçlü notayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları gölgeler üstelik buzlu sıvılar dili uyuşturur ve aroma algısını azaltır. Romeo y julieta puritos puro benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri suyla daha net anlaşılır bu yüzden hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde sabit tutmak kıyası bozmaz nitekim tatlı sıvıdan hemen sonra keskin notalar gerçekte olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Kahve ve su dışında çay da düşünülebilir; asıl mesele içeceğin sade olmasıdır. Ağız temizlendikten ardından iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen tadım çoğunlukla eksik kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo formatında içim kısa sürdüğünden yoğunluk değişimi daha az bir alanda yaşanır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde çabucak silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ve bitiş arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin ağırlığı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü de sedir notasını hızla gösterip biter çünkü değişim uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek denemeden daha güvenilir sonuç sunar bu sebeple sakin ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle yazmayı çubuk yanarken değil de hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca yazmak yararlıdır. Boy küçüldükçe tat katmanı azalır, ama yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını puro notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı sayfa açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir deneme aroma gücü hakkında güvenilir bir fikir vermez demek ki her tadım bir öncekinin üzerine inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ve zaman izlenimi değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden ardından gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir not defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde benzer notalar her seferinde yeniden keşfedilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir tonu değişiyor mu görülür üstelik aynı ürüne dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da zaman kaybına yol açar. Saat, çubuk ismi ve puan deftere yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar ileride açıldığında şaşırtıcı sapmalar gösterir. Puanlar arasında iki puandan fazla sapma çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde öz ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm belirgin ahşap kokusu şeklinde bir not tatmin edici sayılır. İleride bakıldığında net kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, dumanın damaktaki dokusunu anlatır; yoğunluk de notaların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı yönde ilerleme göstermek zorunda değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha dürüst bir değerlendirme ortaya çıkarır. San cristobal el principe puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir notasını belirgin taşıyabilir mesela ağır bir içim sönük bir tatla gelebilir. La cabaña nasıl içilir benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla badem tonunu güçlü tutar üstelik dolgun bir içim notasız da kalabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk yüksek lezzet sunabilir tersi durum de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakıp aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk içinde yoğunluk ayrımı aramak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ile düzenli not tutmayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel tercihiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar etkiler demek ki en iyi tadım koşulları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir havada çubuk hızlı yanar ve baharatlı tonlar öne geçer bu sebeple ortam koşullarını da kayda geçirmek yararlıdır. Çok nemli ortamda de duman ağırlaşır ve lezzet bastırılır sıcaklık ise tütünün ısınma hassasiyetini etkileyen başka bir etkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu nemi hesaba katmak gerekir yoksa farklı günlerde çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım net okunur tadım günü planlarken bunu hesaba katın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları azaltır, parfüm ise algıyı bozar oysa asıl etken sıklıkla ortamdaki hava ya da esinti olur. Tadımı her seferinde benzer koşullarda yapmak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir ortamda duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması hatalı okunabilir. Kapı aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar çok güçlüyse yanış yapısı bozulur.